Gelişim zihniyeti: Gerçekte ne kadar işe yarar

Kısaca: Gelişim zihniyeti (growth mindset), zekâ gibi yeteneklerin alıştırma ve iyi stratejilerle geliştirilebileceği inancıdır. Karşıtı sabit zihniyettir (fixed mindset), yani yeteneğin büyük ölçüde belirlenmiş olduğu inancı. Kavram psikolog Carol Dweck sayesinde tanındı.

Biraz daha ayrıntılı: Fikir çok popülerdir, ancak etkisi çoğu zaman anlatıldığından daha küçüktür. Büyük çalışmalar ve derleme araştırmalar, zihniyet eğitimlerinin notlar üzerinde ortalama olarak yalnızca küçük etkiler bulduğunu, bu etkilerin ise başarısı düşük öğrenciler gibi bazı gruplarda biraz daha büyük olduğunu gösterdi.

Ayrıntılı

• Temel mesaj: Gelişebileceğine inanan kişi hataları daha çok öğrenme fırsatı olarak görür ve zorluklarda daha az çabuk pes eder.
• Süreci övmek: “Çok zekisin” yerine “İyi bir strateji buldun” gibi geri bildirimler dikkati çabaya ve yönteme çeker.
• Küçük bir kelime, “henüz”: “Bunu henüz yapamıyorum” demek, yeteneğin geliştiğini vurgular.
• Araştırmaların gösterdiği: Kısa müdahaleler tutumları değiştirebilir, ama başarıya etkileri genellikle mütevazıdır ve çevreye bağlıdır.
• Bir yanlış anlama: Gelişim zihniyeti herkesin her şeyi eşit derecede iyi öğrenebileceği ya da yalnızca çabalamanın yeteceği anlamına gelmez; etkili yöntemler ve destek de gerekir (testeffekt-und-abrufueben).
• Sahte gelişim zihniyeti: Dweck’in kendisi, strateji işe yaramıyorken yalnızca çabayı övmeye karşı uyardı.
• Hatalarla başa çıkmak: Hataların cezalandırılmak yerine konuşulduğu bir öğrenme ortamı bu düşünceyle iyi uyuşur (fehlerkultur-und-umgang-mit-misserfolg).
• İlişkili bir kavram: Yakından ilişkili olan öz yeterliktir, yani somut görevlerde kendi yeteneğine güven (selbstwirksamkeit).