Söz sanatları ve üslup araçları

Kısaca: Üslup araçları, metinleri ve konuşmaları daha canlı, daha etkili ya da daha güzel kılan dil hileleridir. Şiirlerde ve romanlarda olduğu kadar reklamlarda, manşetlerde ve gündelik dilde de karşımıza çıkarlar.

Biraz daha ayrıntılı: Antik retorik bu söz sanatlarının birçoğunu tanımlamış ve adlandırmıştır. Onları tanıyan kişi bir metnin nasıl etki ettiğini daha iyi anlar ve onları bilinçli olarak kendisi de kullanabilir.

Ayrıntılı

• Metafor (istiare): Bir sözcük, karşılaştırmayı gösteren bir „gibi“ olmadan mecaz anlamda kullanılır; örneğin „zamanın nehri“ dendiğinde.
• Benzetme (teşbih): İki şey açıkça „gibi“ ya da „sanki“ ile bağlanır; örneğin „ayı gibi güçlü“.
• Kişileştirme (teşhis): Cansız varlıklara veya kavramlara insan özellikleri verilir; örneğin „rüzgâr fısıldıyor“ dendiğinde.
• Aliterasyon: Art arda gelen birkaç sözcük aynı sesle başlar; bu özellikle reklam sloganlarında ve kalıp sözlerde sevilir.
• Anafora: Birkaç cümle ya da dize aynı sözcüklerle başlar ve böylece bir ifade güçlü biçimde vurgulanır.
• Trikolon: Üç öğeden oluşan bir sıralama bütünlüklü ve akılda kalıcı görünür; ünlü „Veni, vidi, vici“ (Geldim, gördüm, yendim) sözünde olduğu gibi.
• Abartma (mübalağa): „Sana bin kere söyledim“ gibi bilinçli bir abartı, bir ifadeyi daha çarpıcı kılar.
• İroni: Kastedilenin tersi söylenir ve karşıdakinin asıl anlamı fark edeceğine güvenilir.
• Retorik soru: Kendisi zaten bir ifade içerdiği için yanıt beklenmeyen bir sorudur (rhetorik-grundlagen-ueberzeugend-sprechen, wie-sprachen-sich-wandeln).