Şiir biçimleri ve ölçüler

Kısaca: Şiirler genellikle dizelere ve kıtalara ayrılır ve çoğu zaman belirli bir ritim ile uyak düzenini izler. Bu biçimlendirme şiiri sıradan düzyazıdan ayırır.

Biraz daha ayrıntılı: Almancada ritim esas olarak vurgulu ve vurgusuz hecelerin sırayla gelmesinden doğar. Bunun yanında kendi kuralları olan kalıplaşmış şiir biçimleri de, sabit ölçüsü ve uyağı olmayan serbest şiir de vardır.

Ayrıntılı

• Dize ve kıta: Dize şiirin bir satırıdır; birkaç dize birlikte bir kıta oluşturur.
• Uyak düzenleri: Düz uyakta art arda gelen iki dize uyaklanır (aabb), çapraz uyakta her ikinci dize (abab), sarmal uyakta ise bir uyak çifti diğerini çevreler (abba).
• İambos ve trokhaios: İambos vurgusuz–vurgulu, trokhaios ise vurgulu–vurgusuz düzenini izler; ikisi de Almancada çok yaygındır.
• Daktilos ve anapest: Bu üç heceli ölçü birimleri sırasıyla vurgulu–vurgusuz–vurgusuz ve vurgusuz–vurgusuz–vurgulu hecelerden oluşur ve çoğu zaman canlı bir etki bırakır.
• Sone: Klasik biçim 14 dizeden oluşur, genellikle dörder dizelik iki dörtlük ve üçer dizelik iki üçlüğe ayrılır; başka dönemlerin yanı sıra Rönesans ve Barok’ta çok sevilmiştir.
• Balad: Balad, çoğu zaman heyecanlı ya da dramatik bir öyküyü şiir biçiminde anlatır ve böylece şiiri, anlatıyı ve dramı birleştirir.
• Haiku: Bu Japon kısa şiir biçimi geleneksel olarak beş, yedi ve beş ses biriminden oluşan üç bölümden oluşur ve çoğu zaman bir doğa izlenimini yakalar.
• Serbest şiir: 19. yüzyılın sonlarından ve özellikle 20. yüzyıldan beri birçok şair uyaktan ve sabit ölçüden vazgeçerek ritmi özgürce biçimlendirir.
• Şiir çözümlemek: Bir şiirin biçimine, sesine ve imgelerine birlikte bakan kişi, biçim ile içeriğin nasıl birlikte işlediğini fark eder (stilmittel-und-rhetorische-figuren, phonetik-und-lautschrift).