Eğitimde fazla mesai ve çalışma süresi: neye izin var

Kısaca: Çıraklar kalıcı olarak fazla mesai yapmamalıdır; fazla mesai uygun biçimde ödenmeli ya da telafi edilmelidir ve reşit olmayanlar için sabit üst sınırlar geçerlidir.

Biraz daha ayrıntılı: Eğitimde öğrenme önce gelir. Şirket çıraklara yalnızca eğitim amacına hizmet eden görevler verebilir ve çalışma süresi yasayla sınırlıdır. Bu genel bilgidir ve hukuki tavsiye değildir; rakamlar ve kurallar değişir ve sektöre, toplu sözleşmeye ve tekil olaya bağlıdır. Sorularda odanın eğitim danışmanları, işyeri konseyi, gençlik temsilciliği, sendika veya danışma merkezleri yardımcı olur.

Ayrıntılı

Yetişkinler için kurallar

Çalışma Süresi Yasası geçerlidir: kural olarak günde 8 saat (6 ay içinde ortalama 8’e telafiyle 10 saate kadar), dinlenme molaları (6 saatten itibaren 30 dakika, 9 saatten itibaren 45 dakika) ve iki iş günü arasında en az 11 saat dinlenme. Düzenli haftalık eğitim süresi eğitim sözleşmesinde belirtilir (çoğu zaman 35 ila 40 saat). Fazla mesai çıraklar için yalnızca istisnai olarak, eğitim amacına hizmet ediyorsa ve makulse caizdir. Ödenmeli ya da izinle telafi edilmelidir (§ 17(7) BBiG).

18 yaş altı için kurallar (Gençlerin İş Korunması Yasası)

• En fazla günde 8 saat ve haftada 40 saat, 5 günlük hafta.
• Gece, pazar ve resmî tatil çalışması yok (belirli sektörlerde, lokantacılıkta, fırınlarda istisnalar).
• Molalar: 4,5 ila 6 saatten fazla için 30 dakika, 6 saatin üzerinde 60 dakika. Dinlenme süresi 12 saat.
• Meslek okulu günü: izin; 5’ten fazla dersin (her biri 45 dakika) olduğu bir okul gününde sonrasında çalışma yok, 8 saatlik sayım.
• İzin: (Gençlerin İş Korunması Yasası uyarınca) 16 yaş altında en az 30 iş günü, 17 yaş altında 27, 18 yaş altında 25.
• Tehlikeli iş yasağı, sağlık muayenesi yükümlülüğü.

Tipik anlaşmazlıklar

• Eğitim yerine kalıcı fazla mesai ya da “uşaklık”: bu eğitim hedefini ihlal eder.
• Meslek okulu ve sınavlar aleyhine çalışma süresi olarak sayılmaz.
• Ev ödevi/eğitim belgesi: şirket iş yerinde bunun için zaman vermelidir (eğitim süresinde eğitim belgesi).
• Nöbet, yolculuk süresi, eğitim kursları çoğu zaman çalışma süresi sayılır.
• Not al: kendi zaman kayıtlarını tut.

Ne yapmalı?

1. Nesnel dile getir: eğitmen, amirler.
2. İşyeri/personel konseyi, gençlik temsilciliği, sendikayı dahil et.
3. IHK/HWK eğitim danışmanlığı (şikâyet mümkün; oda eğitimi denetler).
4. Sağlık riskleri ya da gençlerin korunması ihlalleri için iş teftişi/iş güvenliği kurumu.
5. Belgele (zamanlar, görevler, görüşmeler). Dezavantajlardan korkmadan haklarını savunabilirsin: hakları kullandığı için ayrımcılık yasaktır.

Ayrıca bak: Çalışma Süresi Yasası, Gençlerin İş Korunması Yasası, Eğitim belgesi, Eğitim ücreti