Gündelik hayatta zamanaşımı süreleri: talepler ne zaman sona erer

Kısaca: Bir süre dolduktan sonra bir talep borçlunun isteğine karşı artık uygulanamaz; standart süre üç yıldır.

Biraz daha ayrıntılı: Zamanaşımı hukuki barışı sağlar: kimse eski taleplerle sonsuza dek hesaplaşmak zorunda kalmamalıdır. Talep sona ermez, ancak borçlu zamanaşımına başvurursa ifayı reddedebilir (def). Yine de ödeyen, parayı geri isteyemez.

Ayrıntılı

Standart zamanaşımı

Olağan zamanaşımı süresi üç yıldır (§ 195 BGB). Talebin doğduğu ve alacaklının bunu bildiği (ya da ağır ihmalle bilmediği) yılın sonunda başlar. Örnek: Mart 2025 tarihli bir fatura 31 Aralık 2028’de zamanaşımına uğrar.

Diğer süreler

• Bir satın almada kusur talepleri: genellikle tesliminden itibaren iki yıl (binalar için beş).
• Kesin hükümle belirlenen talepler (karar, icra emri): 30 yıl.
• Yaşama, bedene, sağlığa zarar için tazminat: farkında değilse olaydan 30 yıl.
• Bilgiden bağımsız 10 veya 30 yıllık azami süreler.
• İş hukuku: sözleşmedeki veya toplu sözleşmedeki hak düşürücü süreler çok daha kısa olabilir (çoğu zaman 3 ila 6 ay).

Duraksama ve yeniden başlama

Süre, örneğin müzakereler sürerken veya bir dava ya da ödeme emri tebliğ edildiğinde işlemez (duraksama). Borçlu talebi kabul ederse (kısmi ödeme, erteleme talebi) veya icra istenirse yeniden başlar (§ 212 BGB). Eski taleplerde, tavsiye almadan hiçbir şeyi kabul etmemeye dikkat edilmelidir.

Uygulamada

• Bir şey talep ediyorsan erken hatırlat ve süreyi takvimde tut.
• Eski taleplerde zamanaşımına uğrayıp uğramadığını kontrol et ve def’i açıkça ileri sür (yazılı).
• Zamanaşımı her türe uygulanmaz (örneğin vergi borçlarının kendi süreleri vardır; temerrüt talebe bağlıdır).
• Talepler mümkün olduğu sürece belgeleri sakla. Bu makale hukuki tavsiye değildir.

Ayrıca bak: Temerrüt faizi ve hatırlatmalar, Garanti ve yasal sorumluluk, Belgeler için saklama süreleri