Pesah: Yahudilerin özgürlük bayramı

Kısaca: Pesah, Kutsal Kitap’taki Çıkış kitabında anlatıldığı gibi İsraillilerin Mısır’daki kölelikten çıkışını anar. Yahudiliğin en önemli bayramlarından biridir ve özellikle aile içinde kutlanır.

Biraz daha ayrıntılı: Pesah, Yahudi takviminde Nisan ayının 15. gününde başlar ve bu yüzden Mart veya Nisan’a denk gelir. İsrail’de yedi gün, İsrail dışındaki birçok cemaatte sekiz gün sürer.

Ayrıntılı

• Seder akşamı: İlk akşam, İsrail dışındaki birçok ailede ikinci akşam da, aile belirli bir düzeni olan bayram yemeği için toplanır; Seder „düzen“ demektir.
• Hagada: Seder’de bu kitaptan dualar, şarkılar ve açıklamalarla birlikte çıkışın hikâyesi okunur.
• Dört soru: Geleneğe göre en küçük çocuk bu gecenin neden diğer bütün gecelerden farklı olduğunu sorar, yetişkinler de yanıt olarak hikâyeyi anlatır.
• Seder tabağı: Üzerinde sembolik yiyecekler bulunur; örneğin köleliğin acısını simgeleyen acı otlar ve tuğlaların çamurunu hatırlatan meyve ve cevizden tatlı bir karışım.
• Matsa: Bayram boyunca mayasız ekmek yenir, çünkü anlatıya göre İsrailliler öyle aceleyle yola çıktı ki hamur kabaramadı.
• Mayalı yok: Bayramdan önce ev, İbranicede hametz denen mayalı tahıl ürünlerinden iyice arındırılır.
• Dört kadeh: Seder’de kurtuluş vaatlerini simgeleyen dört kadeh şarap veya üzüm suyu içilir.
• Afikoman: Bir parça matsa saklanır; çocuklar onu arar ve çoğu zaman küçük bir ödül alır.
• Bugünkü anlamı: Pesah, kuşaklar boyu özgürlüğü ve hatırlamayı simgeler; zaman ve içerik bakımından Hristiyanların Paskalya bayramıyla bağlantılıdır (ostern-braeuche-und-bedeutung, chanukka-lichterfest).