Gıda israfını önlemek

Kısaca: Dünyada üretilen gıdaların büyük bir kısmı hiç yenmez; yolda kaybolur ya da çöpe gider. Böylece üretimlerine harcanan su, toprak, enerji ve emek de boşa gider.

Biraz daha ayrıntılı: Kayıplar tarlada, taşıma, işleme ve ticaret sırasında oluşur; ancak Almanya gibi ülkelerde en büyük pay özel hanelerde ortaya çıkar. Basit alışkanlıklarla en çok şey tam da burada başarılabilir.

Ayrıntılı

• Boyut: BM Çevre Programı’nın tahminlerine göre 2022’de dünya genelinde bir milyar tonun biraz üzerinde gıda çöpe atıldı; bunun büyük kısmı hanelerdeydi.
• Almanya’daki durum: Thünen Enstitüsü’nün araştırmaları yılda yaklaşık on bir milyon ton gıda atığı olduğunu, bunun yarısından fazlasının özel hanelerde oluştuğunu gösteriyor.
• İklime etkisi: Atılan gıdalar yetiştirme, taşıma ve bertaraf sırasında emisyonlara yol açar; BM Çevre Programı bunların küresel sera gazı emisyonlarındaki payını yaklaşık yüzde 8 ile 10 arasında tahmin ediyor.
• Tavsiye edilen tüketim tarihi: Bu tarih bir son kullanma tarihi değildir ve birçok ürün sonrasında da hâlâ iyidir; bakmak, koklamak ve tatmak karar vermeye yardımcı olur, ancak taze kıyma gibi son tüketim tarihi olan gıdalar bunun dışındadır.
• İyi planlamak: Alışverişten önce buzdolabına ve kilere kısa bir bakış ve bir alışveriş listesi, sonradan bozulacak plansız alımları önler.
• Doğru saklamak: Uygun sıcaklık ve ambalaj raf ömrünü uzatır; eski ürünleri öne, yenilerini arkaya koymak işe yarar.
• Artıkları değerlendirmek: Kalan yemekler dondurulabilir, ertesi gün yenebilir ya da fırın yemeği, çorba veya kızarmış pilav gibi yeni yemeklere dönüştürülebilir.
• Atmak yerine paylaşmak: Gıda paylaşım girişimleri, gıda bankaları ve uygulamalar hanelerden, fırınlardan ve dükkânlardan artan gıdaları başka insanlara ulaştırır.
• Siyasi hedef: BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, perakende ve tüketici düzeyinde kişi başına gıda israfını 2030’a kadar yarıya indirmeyi öngörür (co2-fussabdruck-im-alltag, nachhaltig-einkaufen-und-konsumieren, muelltrennung-richtig-erklaert).