Dağlarda yükselti basamakları

Kısaca: Dağlarda yükseldikçe hava serinler; bitki örtüsü ve arazi kullanımı açıkça ayırt edilebilen basamaklar hâlinde değişir. Böylece vadiden zirveye birkaç kilometre içinde, normalde birbirinden çok uzak olan manzaralardan geçilir.

Biraz daha ayrıntılı: Hava sıcaklığı her 100 metrelik yükseltide ortalama yaklaşık 0,6 santigrat derece düşer. Bir basamağın tam olarak nerede başladığı enleme, yamacın yönüne, yağışa ve rüzgâra bağlıdır.

Ayrıntılı

• Tepe basamağı: Alplerin alçak kesimlerinde yaprak döken ormanlar yetişir; köyler, çayırlar, tarlalar ve yer yer bağlar burada bulunur.
• Dağ basamağı: Daha yukarıda kayın, göknar ve ladinden oluşan karışık ormanlar manzarayı belirler.
• Subalpin basamak: Ladin, karaçam ve İsviçre çamı gibi iğne yapraklılar hâkimdir; yukarı çıktıkça ağaçlar küçülür ve seyrekleşir.
• Orman sınırı: Bu çizginin üzerinde artık kapalı ormanlar yetişemez; Alplerde bölgeye göre yaklaşık 1.800 ile 2.400 metre arasındadır.
• Alpin basamak: Burada bodur çalılar, otlar ve renkli dağ çiçekleri bulunur; yaz otlakları geleneksel olarak yayla olarak kullanılır.
• Nival basamak: En üstte kaya, kar ve buz hâkimdir; yalnızca birkaç liken ve yosun hayatta kalır.
• Güneşli ve gölgeli yamaçlar: Güneşli güney yamaçlarında ormanlar ve yerleşimler, gölgeli kuzey yamaçlarına göre genellikle daha yükseğe çıkar.
• Tropikal yüksek dağlar: And Dağları’nda ya da Kilimanjaro’da tüm basamaklar belirgin biçimde daha yüksektedir, çünkü dağın eteği daha sıcaktır.
• İklim değişikliği: Sıcaklıklar arttıkça bitkiler ve hayvanlar yukarıya doğru göç eder, buzullar geriler (gebirge-und-berge-der-erde, gletscher-und-eiszeiten, klimazonen-der-erde).