Otuz Yıl Savaşları

Kısaca: Otuz Yıl Savaşları (1618–1648), çoğunlukla Kutsal Roma İmparatorluğu topraklarında yaşanan bir dizi savaştı. Katolik ve Protestan zümreler arasında bir çatışma olarak başladı ve Avrupa çapında bir güç mücadelesine dönüştü.

Biraz daha ayrıntılı: Dinî ayrılıkların yanı sıra imparatorun prensler üzerindeki gücü ve Avrupa’daki üstünlük de söz konusuydu. 1648 Vestfalya Barışı savaşı sona erdirdi ve Orta Avrupa’yı yeniden düzenledi.

Ayrıntılı

• Tetikleyici: 1618’deki Prag Pencereden Atma Olayı’nda Protestan Bohemyalı soylular imparatorluk valilerini Prag Kalesi’nin bir penceresinden attı. Bu olay Habsburglara karşı bir ayaklanmaya dönüştü.
• Arka plan: Reformdan bu yana imparatorluk mezhep bakımından bölünmüştü. 1555 Augsburg Din Barışı birçok anlaşmazlığı kalıcı olarak çözememişti.
• Evreler: Tarihçiler genellikle birkaç evre ayırır: Bohemya-Pfalz, Danimarka, İsveç ve İsveç-Fransa evreleri.
• Önemli kişiler: İmparatorluk komutanı Wallenstein ve İsveç kralı II. Gustav Adolf savaşa damgasını vurdu. Gustav Adolf 1632’de Lützen’de öldü, Wallenstein ise 1634’te öldürüldü.
• Güç siyaseti: Katolik Fransa, Habsburglara karşı Protestan tarafı destekledi. Bu, güç çıkarlarının çoğu zaman mezhepten daha önemli olduğunu gösterir.
• Halkın çektikleri: Yağma, kıtlık ve salgınlar sivil halkı ağır biçimde etkiledi. 1631’de Magdeburg’un yıkılması savaşın vahşetinin simgesi oldu.
• Nüfus kayıpları: Almanya’nın bazı bölgelerinde insanların büyük bir kısmı öldü, başka bölgeler ise büyük ölçüde zarar görmedi. Kesin rakamlar belirsizdir.
• Vestfalya Barışı: 1648’deki Münster ve Osnabrück antlaşmaları Katolikler ve Lutherciler yanında Kalvinistleri de tanıdı ve bölge prenslerini güçlendirdi.
• Sonuçlar: Hollanda’nın ve İsviçre Konfederasyonu’nun bağımsızlığı onaylandı. Barış, Avrupa’da egemen devletlerden oluşan bir düzene doğru önemli bir adım olarak görülür (buchdruck-und-reformation, renaissance-und-humanismus).