Atmosfer ve katmanları

Kısaca: Atmosfer, Dünya’nın hava örtüsüdür. Solunacak oksijeni sağlar, ısıyı tutar, zararlı ışınlardan korur ve hava olaylarının oluştuğu yerdir.

Biraz daha ayrıntılı: Kuru hava yaklaşık yüzde 78 azot, yaklaşık yüzde 21 oksijen ve yüzde birin biraz altında argondan oluşur; karbondioksit yalnızca yaklaşık yüzde 0,04’tür. Sıcaklığın yükseklikle nasıl değiştiğine göre atmosfer birkaç katmana ayrılır.

Ayrıntılı

• Troposfer: En alt katman kutuplarda yaklaşık 8, ekvatorda yaklaşık 17 kilometre yüksekliğe ulaşır. Bulutların ve hava olaylarının neredeyse tamamı burada gerçekleşir ve sıcaklık yükseklikle düşer.
• Stratosfer: Onun üzerinde, yaklaşık 50 kilometreye kadar stratosfer bulunur. UV ışınlarını soğuran ve bu sırada havayı ısıtan ozon tabakasını içerir. Yolcu uçakları çoğu zaman alt sınırına yakın uçar.
• Mezosfer: Yaklaşık 85 kilometreye kadar hava yeniden soğur. Atmosferin en düşük sıcaklıkları burada görülür ve kayan yıldızların çoğu bu yükseklikte yanıp söner.
• Termosfer: Üstteki çok seyrek hava, güneş ışınımıyla güçlü biçimde ısınır. Kutup ışıkları bu katmanda parlar ve Uluslararası Uzay İstasyonu burada yaklaşık 400 kilometre yükseklikte döner.
• Ekzosfer: En dışta atmosfer yavaş yavaş uzaya karışır. Tek tek parçacıklar buradan uzaya kaçabilir.
• Uzayın sınırı: Kesin bir sınır yoktur. 100 kilometre yükseklikteki Kármán çizgisi sıklıkla uzayın başlangıcı kabul edilir.
• Azalan basınç: Hava basıncı yaklaşık her beş ila altı kilometrede yarıya iner. Bu yüzden yüksek dağlarda her nefeste daha az oksijen vardır.
• Isı yorganı: Su buharı, karbondioksit ve diğer gazlar ısıyı tutar. Bu doğal sera etkisi olmasaydı Dünya yaşama elverişsiz derecede soğuk olurdu.
• Devamını okuyun: Ozon tabakası, uzay yolculuğu ve hava durumu atmosferle yakından ilişkilidir (ozonschicht-und-ozonloch, satelliten-und-iss, luftdruck-und-wetter).